بررسی آنتاگونیست در چند اثر ادبیات داستانی کهن فارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرّس دانشگاه آزاد اسلامی اراک

2 مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

3 کارشناس‌ارشد زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی اراک

چکیده

در این پژوهش، تلاش گردیده است تا سه اثر داستانی از متون کهن فارسی با نام‌های «برزونامه» «داستان رابعه» و «حسنک وزیر» از لحاظ نوع شخصیّت «آنتاگونیست» و جایگاه آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد. بدین منظور پس از بررسی واژه‌های آنتاگونیست، پروتاگونیست و مفاهیم مرتبط در این حوزه به بررسی آنتاگونیست‌ها (ضدّ قهرمان) در سه داستان مذکور پرداخته و کنش و واکنش‌های ضدّ قهرمان را در پیشبرد داستان بررسی کرده‌ایم. از آنجا که هیچ پروتاگونیستی، چه عادی و چه ضدّ قهرمان، در خلأ و تنهایی، بدون ارتباط با افراد و دنیای اطرافش دریافتنی نیست؛ رویارویی شخصیّت‎های اصلی با دنیای اطراف و مخالفین‌شان (آنتاگونیست) این است که به گسترش و ادامه وقایع و درگیری‎ها تا مراحل نهایی نمایشنامه و داستان شکل می‎دهد و توجّه خواننده را به خود معطوف می‎دارد. همین رویارویی‎ شخصیّت‎های متضاد است که به خواننده امکان شناخت بهتری از آن‌ها در طول داستان می‎دهد، عدم وجود تقابل آنتاگونیست و پروتاگونیست به این منجر می‌شود که پروتاگونیست به عنوان قهرمان قابل درک نباشد و شکل کامل به خود نگیرد.
 
 

کلیدواژه‌ها


اشرف‌زاده، رضا (1383)، حکایت رابعه، تهران: اساطیر.

اگری، لاجوس (1392)، فنّ نمایشنامه‌نویسی، ترجمة مهدی فروغ، تهران: نگاه.

بیهقی، محمد بن حسین (1373)، تاریخ بیهقی، به کوشش خلیل خطیب رهبر، تهران: مهتاب.

خانلری، زهرا (1369)، شاهکارهای ادبیّات فارسی، تهران: سپهر.

عطار نیشابوری، فریدالدین (1940)، الهی نامه، تصحیح هلموت ریتر، استانبول: مطبعة معارف.

فلوبر، گوستاو (1362)، مادام بُواری، ترجمة رضا عقیلی و محمد قاضی، تهران: نیل.

قادری، نصرالله (1386)، آناتومی ساختار درام، تهران: نیستان.

کریم‌پور، لیلا (1395)، بررسیقهرمان و ضدّ قهرمان در چهار اثر داستانی دهه‌های هفتاد و هشتاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک.

مک‌کی، رابرت (1394)، داستان سبک و ساختار،تهران،تهران: هرمس.

مکی، ابراهیم (1388)، شناخت عوامل نمایش، تهران: سروش.

نحوی، اکبر (1387)، برزونامه، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب.

یوسفی، هادی (1386)، ضدّ قهرمان در شاهنامه و منظومه‌های پهلوانی ایران، تهران: نشر پژوهش گویا.

References

Baldick, Chris (2001), The Concise Oxford Dictionary of Literary Terms. Oxford University Press, N.Y.

McKee, Robert (1999), Story: Substance, Structure, Style, and the Principles of Screenwriting. Methuen, London.

Vogler, Christopher (1999), The Writer’s Journey: Mythic Structure for Storytellers and Screenwriters. Pan Books, MacMillan Publishers Ltd, London.