بررسی رمان« شب ملخ » اثر جواد مجابی از منظر شگردهای طنزپردازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد

2 استاد تمام گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد

10.22126/rp.2020.4692.1185

چکیده

چکیده:
جواد مجابی از طنزنویسان موفق در حوزۀ ادبیات معاصر به‌ویژه ژانر رمان است. شب ملخ اثر وی رمانی طنزآمیز دارای ساختاری سینمایی با محور جنگ‌، ویرانی و مرگ است که از حیث بازتاب رویدادها، حقایق و معضلات مرتبط با جنگ اثری ارزشمند محسوب می‌شود. این اثر از زبانی ادبی- محاوره‌ای و سرشار از طنز برخوردار است. علاوه بر زبان طنزآمیز، نویسنده با به کارگیری شگردهای طنزپردازی به نقد جنگ و بسیاری از مسائل اجتماعی، فرهنگی و فکری پرداخته است.
در این پژوهش تلاش شده است مهم‌ترین شگردهای طنزآفرین که نویسنده به کار گرفته و رمان را برخوردار از شاخصۀ ادبی طنز گردانیده است شناخته و بررسی شود. این امر علاوه بر شناسایی شگردهای طنزپردازی نویسنده به روشن و برجسته‌ترکردن جنبه‌های فکری و مضمونی اثر انجامیده است.
نتایج حاصله مبین شگردهای طنزپردازی چون: تناقض گفتمانی، ناسازگاری‌های واژگانی، اعمال غیرعادی، استدلا‌ل‌های خلاف انتظار از سوی راوی، کنایه و تناقض موقعیتی، بزرگ‌نمایی (از طریق توصیفات و ورود عناصر سوررئال)، کوچک‌نمایی (توصیفات فضاها و اشخاص)، بکارگیری عبارات طنزآمیز است. این شگردها اغلب در خدمت مضامین اصلی رمان؛ ضدیت با جنگ و نقد افکار و عقاید کهنه جامعه به کار گرفته شده و بر جذابیت و گیرایی اثر افزوده‌ است.

کلیدواژه‌ها