نقد فمینیستی رمان " این خیابان سرعت‌گیر ندارد" اثر مریم جهانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 زبان و ادبیات فارسی، ادبیات و علوم انسانی، رازی، کرمانشاه، ایران.

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 دانشگاه رازی

10.22126/rp.2020.4761.1191

چکیده

چکیده
«فمینیسم» جنبشی اجتماعی است که از اواخر قرن هجدهم و با هدف برچیده‌شدن تبعیضهای جنسیتی زنان، در اروپا و آمریکا آغاز شد و تا کنون سه دورۀ مختلف را پشت سر گذاشته‌ و گروه‌ها و گرایش‌های گوناگونی از آن پدید آمده‌است. با راه‌یافتن اندیشه‌های فمینیستی به حوزۀ نقد ادبی، در اواخر دهۀ 1960، «نقد فمینیستی» (زن‌مدارانه) پایه‌گذاری شد که آثار ادبی را با دو رویکرد «جلوه‌های زن» و «نقد زن نویسنده» مورد تحلیل و واکاوی قرار می‌دهد. در این جُستار بر اساس نقد فمینیستی و با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی و منابع کتابخانه‌ای، جلوههای زن و نشانه‌های زنانهنویسی رمان «این خیابان سرعتگیر ندارد»، نوشتۀ مریم جهانی، که می‌توان آن را از تازه‌ترین آثار جریان زنانه‌نویسی در ادبیات داستانی معاصر ایران به شمار آورد، مورد نقد و بررسی قرار گرفته‌است. دستاورد پژوهش نشان می‌دهد که در این اثر ضرورت استقلال مالی زنان و موانع فرهنگی و اجتماعی اشتغال آنان، برتری دادن جنس مذکّر بر مؤنّث، مردستیزی و سنّت‌شکنی زنان، پدرسروری، تنوّع‌طلبی و خیانت مردان، خشونت‌های جسمی، روانی، جنسی، اقتصادی و حقوقی علیه زنان و ازدواج زودهنگام که از مسائل و مشکلات اصلی زنان در جوامع مردسالار است، به‌روشنی منعکس شده‌است. همچنین در جای‌جای این رمان جزئی‌نگری، اطناب و پُرگویی، نوستالژی، روایت دالان در دالان، و جست‌وجوی عشق حقیقی که از عمده ویژگی‌های نوشتار و سبک زنانه است، دیده‌می‌شود.

کلیدواژه‌ها