بررسی مؤلّفه‌های عشق در رمان سووشون، براساس نظریۀ مثلّث عشق استرنبرگ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و علوم انسانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.22126/rp.2020.4510.1174

چکیده

بیانِ دقیقِ مسائلِ روانی و عاطفی عشق، از‌دواج و ز‌ناشویی در رمان‌های دانشور، یکی از گزینه‌های مناسب، برای بر‌رسی نظریۀ مثلّث عشق است. سیمین دانشور از نویسندگان زن معاصر است که پر‌داختن به مسائل زنان، از شاخصه‌های بارز فکری او به شمار می‌رود. یکی از مهم‌ترین نظریاتِ علمیِ عشق، نظریۀ مثلّث عشق رابرت جی استرنبرگ است که به سه جنبۀ «صمیمیّت»، «اشتیاق جنسی/ شور و شهوت» و «تصمیم/ تعهّد» در عشق می‌پردازد. هدف پژوهش حاضر، بررسی سه مؤلّفۀ عشق نظریۀ مثلّث عشق استرنبرگ، در رمان سووشون است. مقالۀ حاضر به شیوۀ توصیفی-تحلیلی است و روش گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای است. در رمان سووشون، عشق‌ورزی زری و یوسف به عنوان شخصیّت‌های اصلی بررسی شده است. نتایج به دست آمده نشان دهندۀ آن هستند که سیمین دانشور به حفظ و نگاهداری روابط عاشقانه در چارچوب خانواده اهمیّت بسیاری می‌دهد و یوسف و زری شخصیّت‌های اصلی سووشون، عشقی متعالی را تجربه می‌کنند.
 


کلیدواژه‌ها


آذری، غلام رضا و فاطمه نبیان (1390)، «تحلیل محتوای ارتباطات غیر کلامی شخصیت های آثار برگزیدۀ سیمین دانشور»، علوم اجتماعی،فرهنگ ارتباطات، شمارۀ 2، صص 103-144.

احمدی خراسانی، نوشین(1382)، زنان زیر سایۀ پدرخوانده­ها، تهران: توسعه.

اسدترنبرگ، رابرت جی (1396)، قصّۀ عشق، ترجمۀ علی اصغر بهرامی، چاپ هفتم، تهران: جوانۀ رشد.

اسماعیل­بیگی، زهره و حمیدرضا غلامرضایی (1387)، معجزۀ صمیمیّت، چاپ سوّم، جلد دوّم، تهران: نسل نواندیش.

امینی، فریبرز، تاماس لوئیس و ریچارد لانونناشر (1384)، تئوری عشق، ترجمۀ ملک ناصر نوبان و بهزاد نوبان، تهران: مروارید.

بارون، رابرت، دان بیرن و نایلا برنسکامب (1390)، روان­شناسی اجتماعی، ترجمۀ یوسف کریمی، چاپ چهارم، تهران: روان.

برزگر، اسماعیل و سیامک سامانی (1395)، «نقش واسطه­ای صمیمیّت در رابطه بین الگوهای ارتباطی وکیفیت زندگی زناشویی»، علوم اجتماعی، زن و جامعه، سال هفتم، شمارۀ 2، صص 115- 128.

بلوم فیلد، هارولداچ (1397)، عشق ورزی عاقلانه، ترجمۀ الهام آرام­نیا و شمس­الدّین حسینی، چاپ دوّم، تهران: نسل نواندیش.

جابری، سمیّه، عذرا اعتمادی و سیّد احمد احمدی (1394)، «بررسی رابطۀ مهارت­های ارتباطی با صمیمیّت زناشویی»، پژوهش­های علوم شناختی و رفتاری، سال‌پنجم، شمارۀ 9، صص143 -151.

دانشور، سیمین (1392)، سووشون، تهران: خوارزمی.

دهباشی، علی (1383)، بر ساحل جزیرۀ سرگردانی، تهران: سخن.

دهقانیان، جواد و زینب مریدی (1391)، «بررسی مفهوم و زندگی در رمان سووشون بر پایۀ نشانه شناسی رنگ سیاه»، ادبیّات پارسی معاصر، سال دوّم، شمارۀ 1، صص6-88 .

دی آنجلیس، باربارا (1388)، عشق و شور زندگی، ترجمۀ هادی ابراهیمی، چاپ چهارم، تهران: نسل نواندیش.

راس،آلن. ا. (1386)، روان­شناسی شخصیت (نظریه­ها و فرآیندها)، ترجمۀ سیاوش جمالفر، چاپ پنجم، تهران: روان.

رایس، فیلیپ (1392)، روان­شناسی رشد از تولّد تا مرگ، ترجمۀ مهشید فروغان، چاپ هشتم، تهران: ارجمند.

سالمون، روبرت و آرش نراقی (1386)، «فضیلت عشق»، فلسفه و کلام، کتاب نقد، شمارۀ 43، صص 356 - 320.

صادقی، مسعود و دیگران (1392)، «بررسی تأثیرآموزش به شیوۀ تحلیل رفتار متقابل بر سبک­های عشق ورزی زوجین»، پژوهش­های علوم شناختی و رفتاری، سال سوّم، شمارۀ 2، صص 71-84

صفایی، مهشید (1391)، از زیر و بم عشق، سیری درنظریه ها و رویکردها، تهران: روزنه.

قبادی، حسینعلی (1383)، «تحلیل درون­مایه­های سووشون از نظر مکتب­های ادبی و گفتمان­های اجتماعی»، پژوهش زبان و ادبیّات فارسی، شمارۀ 3، صص41- 54.

گلسر، ویلیام (1394)، تئوری انتخاب، ترجمۀ علی صاحبی. چاپ ششم، تهران: سایۀ سخن.

مجد، امید و پروانه مجد (1390)، «نظریۀ مثلّث عشق استرنبرگ و انطباق آن با عقاید سعدی»، علوم اجتماعی. زن در فرهنگ و هنر، شمارۀ 4، صص89-81 .

معین، محمّد (1387)، فرهنگ فارسی، جلد دوم، چاپ چهاردهم، تهران: امیرکبیر.

نوزیک، روبرت و آرش نراقی (1386)، «پیوند عشق»، فلسفه و کلام، کتاب نقد، شمارۀ 43، صص 357 -380.

Reference

Sternberg Robert J (1986), A triangular theory of love. Psychological Review, Vol. 93, No. 2, 119-135